Nieuwsoverzicht

De uitslag voor de tweede ronde Grieks is binnen! De organisatie was onder de indruk van de kennis en creativiteit van de deelnemers. De opgaven van deze editie zijn inmiddels ook op onze website gepubliceerd.

Finalisten in alfabetische volgorde:

• Marnix Schenau, Gymnasium Haganum, Den Haag
• Amber Vanlerberghe, Johan de Witt-gymnasium, Dordrecht
• Marieke van der Zwan, Praedinius Gymnasium, Groningen

De volledige uitslag: 

Wij feliciteren de finalisten van harte en danken alle andere deelnemers en hun docenten voor het enthousiasme waarmee zij aan deze editie van de Klassieke Olympiaden hebben meegedaan. Alle deelnemers zijn van harte welkom op de finalemiddag op zaterdag 11 april in het Rijksmuseum van Oudheden.

De finalisten wensen wij succes met het voorbereiden op de finale en het lezen van het finalepensum uit Euripides' De Cycloop. 

Terwijl de bekendmaking van de finalisten voor Grieks alweer twee weken achter ons ligt, is nu ook de uitslag van de tweede ronde Latijn binnen! De organisatie was onder de indruk van de kennis en creativiteit van de deelnemers. De opgaven van deze editie zijn inmiddels ook op onze website gepubliceerd.

Finalisten in alfabetische volgorde:

• Nina de Jong, Stedelijk Gymnasium Schiedam
• Marnix Schenau, Gymnasium Haganum, Den Haag
• Andrew Sherstnev, Cygnus Gymnasium, Amsterdam

 De volledige uitslag (met ** voor de namen die we niet kunnen publiceren):

Wij feliciteren de finalisten van harte en danken alle andere deelnemers en hun docenten voor het enthousiasme waarmee zij aan deze editie van de Klassieke Olympiaden hebben meegedaan. Alle deelnemers zijn van harte welkom op de finalemiddag op zaterdag 11 april in het Rijksmuseum van Oudheden.

De finalisten wensen wij succes met het voorbereiden op de finale en het lezen van het finalepensum uit Sallustius' Catilina.

Vanwege de slechte weersomstandigheden op de oorspronkelijke datum is de tweede ronde voor Latijn (jongeren) verplaatst naar vrijdag 30 januari. De tijd en de plaats blijven hetzelfde. We hopen alle kandidaten dan alsnog te ontmoeten!

Beste docenten, beste leerlingen,

513 scores hebben we ontvangen van leerlingen die hebben meegedaan aan de eerste ronde van de Klassieke Olympiaden 2025-2026. 329 deelnemers hebben zich verdiept in de Bellum Catilinae van Sallustius, terwijl 184 kandidaten zich bogen over de Cyloop van Euripides.

De cesuur voor Latijn is dit jaar vastgesteld op 16 punten en die voor Grieks op 13 punten. Leerlingen met deze score of hoger worden van harte uitgenodigd voor de tweede ronde die op het Cygnus Gymnasium in Amsterdam zal worden gehouden.

Uitslag Latijn

Voor Latijn vindt de tweede ronde plaats op vrijdag 9 januari 2026. De volgende kandidaten worden daarvoor uitgenodigd. Om privacyredenen zijn niet alle namen zichtbaar.

Uitslag Grieks

Voor Grieks vindt de tweede ronde plaats op vrijdag 16 januari 2026. De volgende kandidaten worden daarvoor uitgenodigd. Om privacyredenen zijn niet alle namen zichtbaar.

Gefeliciteerd!

We feliciteren de kandidaten met het behalen van de tweede ronde van harte en danken alle leerlingen die aan de eerste ronde hebben deelgenomen. Speciale dank gaat uit naar de docenten die bereid zijn geweest de opgaven voor hun leerlingen na te kijken. Alle deelnemers kunnen de opgave met antwoorden nog eens bekijken op onze website: Latijn en Grieks.

De tweede ronde van de Klassieke Olympiaden vindt plaats op vrijdag 9 januari 2026 voor Latijn en vrijdag 16 januari 2025 voor Grieks. We verwachten de leerlingen uiterlijk om 13.30 uur op het Cygnus Gymnasium in Amsterdam. De wedstrijd start om 13.45 uur en duurt met een pauze tot 16.45 uur. In de week voor de kerstvakantie zullen we alle betreffende docenten mailen over de gang van zaken rondom de tweede ronde. Omdat we in de tweede ronde gebruikmaken van Exam.net, wordt alle kandidaten verzocht een laptop met lader mee te nemen.

We wensen alle leerlingen en hun docenten veel plezier met het lezen van de pensa die op onze site gepubliceerd zijn: voor Latijn dus Sallustius' Bellum Catilinae en voor Grieks Euripides' Cycloop.

Met vriendelijke groet,

De organisatie van de Klassieke Olympiaden

De opgaven voor de Klassieke Olympiaden 2025-2026 volwassenen zijn nu gepubliceerd en kunnen worden gedownload.

Opgave Grieks volwassenen.

Opgave Latijn volwassenen.

U kunt uw vertalingen vóór 1 februari 2026 insturen naar olympiadeklassiekvolw@gmail.com.

Vandaag zijn de pensa voor het schooljaar 2025-2026 (deels) gepubliceerd.

Latijn:
Sallustius, Bellum Catilinae 5, 16, 20, 24, 29, 31, 36 en 48 + 52-55
pensum ronde 2
finalepensum

Grieks:
Euripides, Cycloop r. 203-355 + 624-709
pensum ronde 2
finalepensum

Beste bezoeker,

Onze website heeft een nieuwe layout ten gevolge van een aantal noodzakelijke updates. De afgelopen dagen zijn er ook wat problemen geweest, maar deze zijn nu opgelost.

Bedankt voor uw geduld. We zijn technisch helemaal klaar voor de editie 2025-2026.

Met vriendelijke groet,

De organisatie van de Klassieke Olympiaden

De data voor de Klassieke Olympiaden van het schooljaar 2025-2026 zijn als volgt:

• Start ronde 1 vanaf maandag 8 september
• Deadline scores ronde 1: donderdag 20 november
• Tweede ronde Latijn: vrijdag 9 januari 2026
• Tweede ronde Grieks: vrijdag 16 januari 2026
• Finalemiddag: zaterdag 11 april 2026

De pensa bestaan uit:

• Latijn: Sallustius, Bellum Catilinae 5, 16, 20, 24, 29, 31, 36 en 48 + 52-55
• Grieks: Euripides, Cycloop r. 203-355 + 624-709

Publicatie volgt spoedig.

Bij de dertiende Klassieke Olympiade Grieks, in het schooljaar 2024-2025, stond de roman Callirhoe van Chariton op het programma. Dit is waarschijnlijk de oudste van vijf bewaard gebleven Griekse romans. Lange tijd werden deze romans beschouwd als tweederangs literatuur en weggezet als een soort deeltjes uit de Boeketreeks; sinds enkele decennia is er meer waardering gekomen voor deze romans, die niet alleen prettige lectuur bieden maar door allerlei literaire verwijzingen ook ingebed zijn in de “hogere” literatuur.

In Callirhoe wordt het verhaal verteld van een jongen en een meisje uit Syracuse, aan het eind van de vijfde eeuw voor Christus. Callirhoe is een beeldschoon meisje, Chaereas een al even knappe jongen. Ze worden verliefd en trouwen. Maar daar blijft het niet bij: Callirhoe wordt ontvoerd door zeerovers en als slavin verkocht. Van Chaereas wordt aangenomen dat hij dood is, en Callirhoe trouwt opnieuw. Na vele problemen van allerlei aard te hebben overwonnen wordt het liefdespaar uiteindelijk toch weer herenigd: eind goed, al goed.

In de eerste ronde, waaraan verspreid over het hele land 242 leerlingen deelnamen, moesten de deelnemers 21 vragen van grammaticale, inhoudelijke en cultuurhistorische aard beantwoorden over een passage uit het eerste boek van Callirhoe. In deze passage wordt beschreven hoe hevig verliefd Chaereas en Callirhoe op elkaar geworden zijn. Chaereas hoort van zijn ouders dat Callirhoe’s vader nooit toestemming zal geven voor een huwelijk, omdat er veel rijkere en voornamere jongemannen zijn die met haar willen trouwen. Hij kwijnt weg van liefdesverdriet en al zijn vrienden hebben medelijden met hem.

Op grond van de door de docenten toegestuurde scores werden 54 leerlingen geselecteerd voor de tweede ronde. Van deze 54 leerlingen waren er om uiteenlopende redenen 19 niet aanwezig bij het afnemen van de tweede ronde. Voor de tweede ronde hebben de leerlingen een passage uit het vijfde boek van Callirhoe bestudeerd. Hierin wordt de rechtszaak beschreven waarin Dionysius, de tweede echtgenoot van Callirhoe, het opneemt tegen Mithridates, een vriend van de door Dionysius doodgewaande Chaereas. Dionysius stelt dat Mithridates op valse gronden probeert Callirhoe van hem los te weken. In werkelijkheid verdedigt Mithridates de belangen van Chaereas. Nadat Dionysius en Mithridates hun pleidooien hebben gehouden, voert Mithridates tot ieders verbijstering de springlevende Chaereas ten tonele.

De kandidaten voor de tweede ronde hebben op 13 januari 2025 in het Cygnusgymnasium te Amsterdam 27 vragen en opdrachten over de tekst gemaakt en daarnaast een creatieve opdracht geschreven. Bij de creatieve opdracht konden ze kiezen uit twee thema’s. Het eerste was het schrijven van een betoog over de vraag wie van de twee er nu als de wettige echtgenoot van Callirhoe beschouwd moest worden: de eerste echtgenoot, Chaereas, of de tweede echtgenoot, Dionysius. Bij de tweede opdracht moesten de leerlingen zich inleven in het personage van Callirhoe en haar gevoelens beschrijven op het moment dat ze de ook door haar doodgewaande Chaereas weer in levenden lijve voor zich zag.

Uiteindelijk werden op grond van het totaal van deze tweede ronde drie kandidaten uitgenodigd voor de finale. Deze kon weer plaatsvinden in het Rijksmuseum voor Oudheden in Leiden, waar zij werden ondervraagd door twee universitaire docenten, Leanne Jansen en Remco Regtuit, beiden verbonden aan de Rijksuniversiteit Groningen. Hun verslag volgt hieronder.

Voor de finale moesten de deelnemers een passage voorbereiden uit het eind van Charitons verhaal over Callirhoe en Chaereas. Chaereas heeft net, als commandant van de Egyptische vloot, een overwinning behaald in een zeeslag tussen de Egyptenaren en de Perzen. Bij die zeeslag worden veel mensen gevangengenomen en wordt veel buit veroverd. Een van de gevangenen blijkt Callirhoe te zijn. Zij weigert aanvankelijk met de overwinnaars mee te gaan. Chaereas krijgt dan de opdracht haar alsnog mee te krijgen. Hij gaat naar haar toe zonder dat hij weet wie ze is. Maar als hij een paar woorden heeft gezegd, wordt hij direct door Callirhoe herkend. Ze vliegen elkaar om de hals en gebruiken de nacht om elkaar te vertellen wat er allemaal is gebeurd. Twee geliefden, die elkaar na lange tijd weer in de armen sluiten ... dit verhaal roept direct het beeld op van Odysseus die na twintig jaar herenigd wordt met zijn vrouw Penelope. De laatste woorden van de te bestuderen tekst zijn dan ook niet voor niets een letterlijk citaat uit de Odyssee: "blij bereikten ze de plek van hun oude bed" (boek 23, 296).

De drie kandidaten waren uitstekend voorbereid. De gesprekken verliepen dan ook zeer plezierig. Vragen over de schrijver van de tekst, over de context van de passage en van de wereld waarin het verhaal zich afspeelt, leverden geen problemen op. De kandidaten werd ook gevraagd om een stukje Grieks hardop voor te lezen; een opdracht die helemaal niet makkelijk is en veel zegt over iemands begrip van de tekst.

De bestudeerde passage was te lang om helemaal te bespreken in het half uur dat voor iedere kandidaat was uitgetrokken. Daarom hebben we eerst een paar grammaticale, stilistische en inhoudelijke vragen gesteld over één alinea, zonder die te laten vertalen. Daarna volgde het laatste deel van de tekst, dat de kandidaten eerst moesten vertalen. Ook daarbij viel weer op hoe goed de kandidaten zich hadden voorbereid. Ze vertaalden vlot en voor het grootste deel foutloos. Complimenten voor deze prestatie! Bij het gesprek over deze passage kregen de kandidaten opnieuw grammaticale, stilistische en inhoudelijke vragen. En opnieuw ... zelfs een moeilijke vraag over woordvolgorde in het Grieks werd goed beantwoord. Het half uur werd afgesloten met een stukje onbekend Grieks, in dit geval de passage uit de Odyssee waaruit ook de laatste regel van de tekst afkomstig was. Homerisch Grieks valt niet mee als je Attisch Grieks gewend bent, maar ook hier lieten de kandidaten zien dat ze niet voor niets finalisten zijn: opvallende verschijnselen van het Grieks (bijvoorbeeld andere uitgangen) werden moeiteloos genoemd. Deze bijzondere prestaties maakten het werk voor de jury weliswaar leuk, maar ook moeilijk. Waar we eigenlijk de drie kandidaten een eerste prijs zouden willen geven, moest er toch een onderscheid worden gemaakt.

Christiaan Tjong Tjin Tai (Gymnasium Haganum, Den Haag) leidde de passage in met een terzake samenvatting van de achtergrond. Christiaan gaf rustig en bedachtzaam antwoord op de vragen die wij stelden. In het vertalen kwam hij al zoekende op de juiste weergave. Bij het vertalen van de slotpassage maakte hij af en toe een foutje, maar meestal corrigeerde hij zichzelf direct. Ook de vragen over die tekst gingen goed. Christiaan kende de context van de Odyssee-passage en kwam met interessante observaties over het Grieks. De jury heeft hem de derde prijs toegekend.

Het verschil tussen de overige twee kandidaten was zo mogelijk nog kleiner. Amber Vanlerberghe (Johan de Witt-gymnasium, Dordrecht) gaf een heldere en gepassioneerde uitleg van het toch zeer ingewikkelde plot van Chaireas en Callirhoe. Ze maakte ook indruk met het voorlezen van het Grieks omdat ze goede intonatie aanbracht. De vragen over de eerste passage gingen goed. Het vertalen ging als een trein en Amber beantwoordde alle vragen op een natuurlijke en didactische manier. Ze analyseerde de Odysseepassage heel zorgvuldig, door verbanden te leggen met woorden die ze van elders kende. De jury heeft haar de tweede prijs toegekend.

Luuk van Mierlo (Gemeentelijk Gymnasium, Hilversum) was de laatste kandidaat. Op het eerste gezicht leek er weinig verschil met de voorgaande kandidaten. Luuk gaf een heldere samenvatting van de context en kon ook de vragen over de eerste passage makkelijk beantwoorden. Het lezen van het Grieks vond hij een uitdaging, en met zijn vertaling van de slotpassage maakte hij vooral veel indruk. Ook hij wist de Odyssee-passage goed te plaatsen en las met plezier en kundigheid de regels die we hem voorlegden. De jury heeft Luuk de eerste plaats toegekend omdat hij op één punt veel indruk maakte, dat gold voor eigenlijk alle onderdelen van het gesprek. Luuk vertaalt niet alleen, maar hij geeft tegelijk commentaar bij zijn eigen vertaling, waardoor hij steeds laat zien waarom hij voor een bepaalde interpretatie kiest. Ook was hij uitzonderlijk kritisch ten opzichte van de aantekeningen bij de tekst, die hij soms maar ‘kort door de bocht’ vond. Deze kritische houding bezorgde hem de prijsbeker.

Het organisatiecomité feliciteert de kandidaten van harte met het behaalde resultaat en dankt de beide juryleden voor hun zeer gewaardeerde inzet en de wijze waarop zij de finale vorm hebben gegeven.

In de dertiende Klassieke Olympiade stonden voor Latijn de Heroides van Ovidius centraal. De Heroides is een verzameling fictieve brieven van (meestal) vrouwen uit de mythologie.

In de eerste ronde, die op de eigen school werd afgenomen, kregen de leerlingen een passage uit de brief van Hero aan Leander voorgelegd. Zij zijn stevig verliefd, maar ze mogen elkaar niet openlijk ontmoeten. En dan worden zij ook nog gescheiden door een zeestraat. Nu wil Leander best ’s nachts naar haar toe zwemmen, maar soms is de zee te woest. Dan stuurt hij haar een brief en antwoordt Hero hem. In deze passage beklaagt Hero zich, omdat zij in tegenstelling tot Leander geen andere activiteiten kan ontplooien dan wachten en stil liefhebben.
Over deze tekst werden 21 vragen gesteld, voor een groot deel meerkeuze, van grammaticale, inhoudelijke en cultuurhistorische aard. Het aantal deelnemers was helaas aanzienlijk lager dan vorig jaar (312 tegen 567); wel was de gemiddelde score met 56% iets hoger.

Op basis van de ingezonden scores werden van de 312 deelnemers er 56 uitgenodigd voor de tweede ronde. Voor deze ronde lazen de leerlingen een aantal passages uit de brief van Leander aan Hero, waarin hij uitlegt dat hij vanwege de sterke wind en het onrustige water niet naar haar toe kan zwemmen en ook hoe erg hij dat betreurt. Ook beschrijft hij een eerdere zwemtocht met al zijn gedachten daarbij.

De tweede ronde werd centraal afgenomen in het Cygnusgymnasium in Amsterdam. Helaas moesten, zoals elk jaar, om allerlei redenen een aantal leerlingen afzeggen, zodat uiteindelijk 46 leerlingen daadwerkelijk deelnamen. Dankzij de sponsoring van Examnet.nl werd deze ronde digitaal afgenomen. In het eerste deel kregen de kandidaten vragen te beantwoorden over enkele delen van het pensum. Tekstbegrip, inhoud, stijl, grammatica en culturele achtergronden kwamen daarbij aan bod.

In één van de creatieve opdrachten moesten de leerlingen zich voorstellen dat Hero en Leander konden beschikken over de moderne app-mogelijkheden en een app-conversatie tussen beide geliefden schrijven. Bij de andere opdracht die leerlingen konden kiezen, moesten zij vanuit een ander personage uit de Griekse/Romeinse mythologie, net als Ovidius, een brief schrijven en daarbij de gebeurtenissen in de mythe vanuit de ogen van dat personage belichten.

Uiteindelijk werden op grond van het totaal van deze tweede ronde drie kandidaten uitgenodigd voor de finale. Deze kon weer plaatsvinden in het Rijksmuseum voor Oudheden in Leiden, waar zij werden ondervraagd door twee universitaire docenten, Lidewij van Gils van de Universiteit van Amsterdam en Christoph Pieper van de Universiteit Leiden. Hun verslag volgt hieronder.

Ook dit jaar heeft de jury weer met drie geweldig voorbereide en enorm getalenteerde finalisten mogen spreken. Het finalepensum was de brief van Hero aan Leander uit Ovidius' Heroides. We vroegen alle finalisten als eerste om het einde van het pensum te vertalen (verzen 165-180) en enkele regels metrisch voor te lezen. Daarna hebben we met hen grammaticale, syntactische, inhoudelijke en interpretatieve vragen behandeld zoals: zijn Paris en Jason in deze brief positieve voorbeelden? Wat precies wil Hero met de brief bereiken? Vind je een interpretatie van deze brief vanuit een genderperspectief overtuigend? Ten slotte hebben we hen nog een stuk ongeziene tekst voorgelegd (het begin van de brief van Penelope aan Odysseus, eveneens uit de Heroides) en gevraagd deze te vertalen.

De derde plaats van de Olympiade Latijn van 2025 is voor Nadir Luijten van het Barlaeus Gymnasium te Amsterdam. Nadir had zich goed voorbereid en kon praktisch foutloos onze vragen beantwoorden. Daarbij viel op dat hij de tekst op een hoog niveau kon interpreteren en dat hij goed in staat was om de rol van de mythologische voorbeelden uit te leggen. Zijn geschokte reactie dat iemand deze brief feministisch kon noemen gaf ook blijk van een duidelijke eigen visie op deze tekst. Uit de ongeziene vertaling bleek ook dat hij een terechte finalist was dit jaar.

De tweede plaats is dit jaar voor Christiaan Tjong Tjin Tai van het Haganum Gymnasium in Den Haag. Christiaan liet zien hoe verbluffend snel en foutloos hij kan voorvertalen met perfect begrip van de Latijnse grammatica en ook metrisch heeft hij correct de tekst voorgelezen. Hij was bovendien in staat om een aantal stijlfiguren aan te wijzen en de brief van Hero te vergelijken met die van Leander uit de tweede ronde van de Olympiade. Het ongeziene stuk Latijn kon hij ook foutloos vertalen met slechts een lichte aarzeling bij een notoir verwarrend woord.

De eerste plaats haalde Luuk van Mierlo van het Gemeentelijke Gymnasium in Hilversum. Bij hem spatte de passie ervan af. Tijdens het vertalen gaf hij eigenlijk aan de juryleden een college over de inhoud en de grammatica van de tekst – bijna al onze vragen werden al beantwoord zonder dat we ze hoefden te stellen. Bij de interpretatie kon hij enorm snel schakelen en met groot invoelingsvermogen antwoorden. De ongeziene vertaling ging vlekkeloos en snel en liet ook zien hoe Luuk zich een Latijnse tekst meteen eigen maakt en niet alleen over de vertaling, maar meteen ook over de interpretatie van de tekst nadenkt. Een waardige winnaar!

Het organisatiecomité feliciteert de kandidaten van harte met het behaalde resultaat en dankt de beide juryleden voor hun zeer gewaardeerde inzet en de wijze waarop zij de finale vorm hebben gegeven.